ABD Yüksek Mahkemesi’nin 9 üyesinden 6’sı, doğum yoluyla vatandaşlık hakkını sınırlamayı amaçlayan başkanlık buyruğuna karşı alt mahkemelerin ülke çapında ihtiyati önlem kararı veremeyeceğine hükmetti.
Yargıç Amy Coney Barrett, çoğunluk ismine kaleme aldığı gerekçeli kararda şu tabirlere yer verdi:
“Önümüzdeki sıkıntı bir tahlil yolu sıkıntısıdır, 1789 Yargı Yasası uyarınca, federal mahkemelerin kozmik ihtiyati önlemler çıkarma konusunda eşitlikçi bir yetkisi olup olmadığı. Üniversal bir ihtiyati önlem, eşitlikçi bir otoritenin kullanımı olarak haklı gösterilebilir fakat Kongre, federal mahkemelere bu yetkiyi vermemiştir.”
Mahkeme, Trump’ın doğumla vatandaşlık hakkını sona erdirmeyi amaçlayan yürütme buyruğunun yasallığı konusunda direkt bir karar vermedi. Fakat azınlıkta kalan üç liberal yargıç, Başkan’ın buyruğunun açıkça hukuka alışılmamış olduğunu savundu.
Yüksek Mahkeme’nin kararı, Trump’ın ikinci başkanlık devrinin birinci gününde imzaladığı ve kısa müddetli vizelerle ya da yasal statüsü bulunmayan yabancıların ABD’de doğan çocuklarına vatandaşlık verilmesini engellemeyi hedefleyen yürütme buyruğuna ait üç farklı davayı kapsıyor.
Söz konusu davalarda alt mahkemeler ülke çapında ihtiyati önlem kararı almış, Trump idaresinin avukatları ise bu mahkemelerin yetkilerini aştığını öne sürerek belgenin yine ele alınması için Yüksek Mahkeme’ye başvurmuştu.
Yüksek Mahkeme, Nisan ayında Trump’ın yürütme buyruğuna karşı ülke çapında “genel” ihtiyati önlem kararı veren Maryland, Massachusetts ve Washington eyaletlerindeki üç alt mahkeme yargıcına odaklanan birleştirilmiş davaları görüşmeyi kabul etmişti.
Mahkeme’nin kararı, hem kısa hem de uzun vadede geniş yankı uyandıracak. Bilhassa Trump’ın ikinci başkanlık periyodunda Beyaz Saray siyasetlerine karşı açılan 300’ü aşkın federal davanın seyri açısından belirleyici rol oynayacak.
Söz konusu yürütme buyruğu, kısa vadeli vizelerle ya da yasal statüsü olmayan bireylerin ABD’de doğan çocuklarına vatandaşlık hakkı tanınmasını engellemeyi hedefliyor.
