Türkiye’de imalat göstergesindeki düşüş ivmesi Temmuz’da da devam etti.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) Temmuz’da 45,9 düzeyine geriledi. Böylece imalattaki daralma sinyalleri Temmuz ayında da sürdü. Endekste 50’nin üzerindeki bedeller güzelleşmeye, 50’nin altındaki kıymetler ise daralmaya işaret ediyor.
Endeks, kesimde Ekim 2024’ten bu yana en besbelli yavaşlamanın yaşandığına işaret etti. Ayrıyeten Temmuz ayıyla birlikte kesimin faaliyet şartlarında kesintisiz bozulma eğilimi 16. aya ulaştı.
İSO’dan bilgilerle ilgili yayımlanan bültene nazaran, Temmuz anketinin öne çıkan gelişmelerinden biri, müşteri talebindeki sakinlik oldu.
Bu durum, yeni siparişlerin üst üste 25’inci ay yavaşlamasına yol açarken, Temmuz’da yaşanan düşüş mart ayından bu yana en yüksek oranda ölçüldü. Dış talep şartlarının zayıf seyrine bağlı olarak yeni ihracat siparişleri de daralmaya devam etti. Yeni siparişlerdeki ivme kaybı, imalatçıların üretim hacmini azaltmalarına yol açtı.
Üretimdeki düşüş hızlandı
Üretimdeki düşüş Temmuz’da hızlanarak son 10 ayın en yüksek oranına ulaştı.
İstihdam ve satın alma faaliyetleri zayıflarken, imalatçılar yeni sipariş akışındaki sakinlik nedeniyle stoklarını azaltmaya çalıştıklarını bildirdi.
Girdi stoklarında Ekim 2024’ten bu yana en sert düşüş kaydedilirken, haziranda hafif artan sonuncu eser stokları da temmuz da bariz halde geriledi.
Girdi maliyetlerindeki artış da sürüyor
Zayıf girdi talebi, tedarikçilerin teslimatlarını hızlandırmasına yardımcı oldu ve teslimat müddetleri son beş ayda dördüncü sefer kısaldı.
İmalatçıların girdi maliyetlerindeki keskin artış Temmuz ayında da devam etti ve anket iştirakçileri bu durumun büyük ölçüde liradaki kıymet kaybından kaynaklandığını belirtti.
Bununla birlikte, enflasyon 2025’in en düşük suratında gerçekleşti. Satış fiyatlarındaki artış ise haziran ayına nazaran hafif hızlandı, fakat birtakım firmaların zayıf talep karşısında fiyat düşürmesi, artışın nispeten ölçülü kalmasını sağladı.
Sektörel PMI’a nazaran Temmuz’da yeni iş alma konusunda zorluklar yaşandı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI Temmuz 2025 raporu, Türk imalat sanayi bölümünün genelinde yeni iş alma konusunda zorluklar yaşandığına işaret etti.
Takip edilen 10 bölümün tamamında yeni siparişler ivme kaybederken, üretim ise yalnızca elektrikli ve elektronik eserler dalında artış gösterdi. İstihdam bölümlerin büyük bir kısmında, satın alma faaliyetleri ise imalat sanayi genelinde azaldı. Girdi maliyetlerinde süren keskin artışın tesiriyle, dokumacılık eserleri hariç tüm dallarda satış fiyatları yükselmeye devam etti.
Elektrikli ve elektronik eserler dalında üretim ölçülü seviyede olmakla birlikte son 17 aydır birinci defa artış kaydetti. Başka tüm bölümlerde üretim azalırken, en keskin düşüş gösteren kesim ise Mayıs 2020’den bu yana en besbelli bozulmanın yaşandığı besin eserleri oldu.
Yeni siparişler azaldı
Üretimdeki genele yayılı bozulma, talep şartlarındaki zayıflığın devam etmesinden kaynaklandı. Hakikaten Temmuz’da yeni siparişler, dokumacılık eserleri başta olmak üzere tüm dallarda azaldı. Makine ve metal eserleri bölümünde yeni siparişler hazirandaki sonlu artışın akabinde yine daralmaya döndü.
Ağaç ve kağıt eserleri ile giysi ve deri eserleri kesimlerinde yeni ihracat siparişlerinin artması, hudutlu da olsa dış talepten takviye bulan kesimlerin varlığına işaret etti.
Temmuz ayında istihdam 10 bölümden yalnızca birinde arttı ve bu sayı son on ayın en zayıf performansı olarak kayda geçti. İstihdamını artıran tek kesim besin eserleri olurken, en bariz düşüş ise dokuma eserlerinde görüldü. Satın alma faaliyetleri de dalların tamamında yavaşladı.
Zayıf girdi talebi, temmuzda tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı bir ölçü hafifletti.
Tedarikçilerin teslimat mühletleri yedi dalda azalırken en besbelli güzelleşme ağaç ve kağıt eserlerinde gerçekleşti. Girdi maliyetleri keskin bir biçimde artmaya devam etti lakin 10 kesimden altısında enflasyon haziran ayına nazaran azaldı.
Girdi maliyetlerinde en süratli artış metalik olmayan mineral eserlerde kaydedilirken, en ölçülü artış ise ağaç ve kağıt eserleri bölümünde ölçüldü. Son eser fiyatlarında en yüksek enflasyon elektrikli ve elektronik eserlerde kaydedildi.
Bu kesimin satış fiyatları Eylül 2024’ten bu yana en yüksek süratte arttı. Temmuzda sonuncu eser fiyatlarının azaldığı tek kesim olan dokumacılık eserlerinde ise düşüş eğilimi beşinci aya ulaştı.
