Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, yönetmeliğin bir taraftan tüketici haklarının ve çıkarlarının korunması, öteki taraftan da direkt satış sistemlerine ait temellerin belirlenmesi emeliyle hazırlandığı tabir edildi.
Türkiye’de birinci sefer direkt satışlara özel kararlar getirildiğine değinilen açıklamada,
“Yönetmelikle direkt satış sistemlerinin piramit satış sistemine dönüşmesinin önlenmesi emeliyle önlemler alınmış ve direkt satış sistemlerinin şeffaf, adil ve muteber formda işlemesine yönelik temel temeller belirlenmiştir. Ayrıyeten, direkt satış şirketleri ile direkt satıcılar için açık ve denetlenebilir kurallar oluşturulmuştur” sözleri kullanıldı.
Tüketicilere 30 gün müddetle gerekçesiz cayma hakkı tanınırken, eksik bilgilendirme durumunda bu müddetin 1 yıla kadar uzatılacağı bildirildi.
Belirli mal yahut hizmetlerde cayma hakkı istisnalarının açıkça düzenlendiği söz edilen açıklama sonucunda, direkt satış şirketlerinin faaliyet gösterebilmesi için 3 yıl mühletle geçerli olacak ‘doğrudan satış yetki belgesi’ almaları ve yetki dokümanı müracaatında yönetmelikte belirlenen bilgi ve dokümanları sunmaları zarurî tutuldu.
Ayrıca, direkt satış şirketlerinin mali güvenliğini teminat altına almak için direkt satış faaliyetinde bulunacak şirketlerin sermaye şirketi olması ve en az 10 milyon TL ödenmiş sermaye bulundurması mecburî olup Türkiye’de yerleşik bankalarda açılan bloke hesap çeşitlerinden birine 3 milyon TL yatırılması kuralı getirildi.
Doğrudan satışa mevzu mal yahut hizmetin tüketicilere pazarlanabilir nitelikte olması gerektiğine dikkat çeken açıklamada, süratli zenginlik vaatleri ve aldatıcı bilgilerin yasaklandığı, sisteme iştirakte baskı ve aldatma üzere formüllerin önüne geçildiği belirtildi.
Bayanlar ticarete teşvik edilecek
Bakanlık, çoğunluğu bayan girişimcilerden oluşan direkt satış sistemlerinin özel olarak düzenlendiği, bayanların ticari hayata iştirakinin teşvik edildiğini vurguladı.
Öte yandan bakanlık, gelişen ticaret biçimleri ve tüketici davranışlarındaki dönüşümün, klâsik satış tekniklerinin yanı sıra alternatif satış sistemlerinin de yaygınlaşmasına neden olduğunu söz etti. Açıklamada, sabit bir satış yeri bulunmaksızın eser ve hizmetlerin direkt tüketicilere ulaştırılmasına dayanan direkt satış sistemleri, son yıllarda giderek artan bir ivmeyle ekonomik hayat içerisinde yer edindiğine de değinildi.
Şirketler tüketicileri bilgilendirecek
Tüketicilerin aldatılmamaları ve oluşabilecek mağduriyetlerin önlenmesi hedefiyle direkt satış şirketlerine cayma hakkı, eser bilgisi ve iade sürecine ait detaylı bilgilendirme sistemi kurmaları zorunluluğunun getirildi. Direkt satıcıların tüketicilere yazılı yahut kalıcı bilgi saklayıcısı yoluyla bilgilendirme formu vermeleri gerektiği açıklandı.
Açıklamada, direkt satıcılara özel düzenlemelerle 18 yaşından küçüklerin, fiil ehliyeti olmayanların, şirket ortakları ile yöneticileri ve bunların yakın akrabalarının sisteme direkt satıcı olarak kaydedilmelerinin engellendiği vurgulandı.
Açıklamada, sisteme birinci kez kayıt olacak direkt satıcılardan iştirak için fiyat ve aidat üzere bedellerin tahsil edilmesinin önüne geçildiği de tabir edildi.
