Mayıs ayında misyonunda ayrılacak olan Lider Yardımcısı Luis de Guindos’un yerini almak için Estonya, Letonya ve Hırvatistan adayları lobi yapıyor. Bu eforları boşa gitse bile İdare Şurası’nın başka altı üyesinin koltuğu 2027 sonunda sona erecek. Bölgeden birinin bu koltuğa atanması için güçlü münasebetleri var. Zira Bulgaristan’ın bu yıl Euro Bölgesi’ne girmesiyle 21 üyenin üçte biri eski Doğu Bloku ülkelerinden oluşuyor ve bu da AMB’nin en tesirli karar alma organında daha güçlü ses çıkarmaları için değerli bir oran.
Ancak yolun şiddetli olacağı belirtiliyor. Batı Avrupa çok daha büyük bir ekonomik güce sahip ve tek bir aday etrafında birleşmemek, kararı veren ülkeler ortasında dayanakların bölünmesine neden olabilir. Bu zorluğa ek olarak, Portekiz’den Mario Centendo’nun yanı sıra eki Avrupa komiseri ve Finlandiya Merkez Bankası Başkanı Olli Rehn başkan yardımcılığı için güçlü bir aday olarak görülüyor.
Viyana merkezli Wifo institute ekonomisti ve Bulgaristan’ın eski Başbakan Yardımcısı Atanas Pekanov yaptığı değerlendirmede “Yönetim Şurası’nda her ülkenin birebir oyu var, bundan ötürü üst seviye durumlar konusunda birtakım dengelerin gerektiğini düşünmek mantıklı. Bu manada Doğu Avrupa’dan birisinin olması düzgün olabilir” dedi.
Slovenya Maliye Bakanı Klemen Bostjancic, Doğu Avrupa’nın ihmal edildiğini düşündüğünü belirterek, bunun yalnızca AMB’nin üst seviye koltuğunu doldurmak olmadığını AB’de başla alanlarda da olduğunu kaydetti. Bahis Avrupa Parlamentosu’nun da radarında. Parlamento, AMB yönetim kurulu adayları ile görüşmeler yapıyor ve veto hakkı olmamasına karşın süreçleri geciktirebilir.
Slovakya’nın eski Başbakanı ve artık Ekonomik ve Nakdî İşler Komitesi’nin üyesi Ludotiv Odor, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin gereğince temsil edilmediğinin net olduğunu kaydetti. Odor “Yönetim Heyeti’nde daha fazla coğrafik istikrardan yanayım. Lakin liyakat çok kıymetli bir kriter” dedi.
Euro Bölgesi üyeleri ortasında Doğu Avrupa ülkelerinin oranı artıyor fakat ekonomik yükleri hala ölçülü seviyede sürüyor. Euro Bölgesi içinde yedi ülkenin hepsinin GSYH’nin yüzde 4’ünden daha azını oluşturuken Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya’nın toplam oranı yüzde 70’ten fazla.
AMB’den koltuk kapmak için bunun büyük bir pürüz olabileceği belirtiliyor. Büyük ekonomiler klâsik olarak AMB idare şurasında temsilci talep ediyor ve tavırlarını değiştirmezlerse boş koltukların birden fazla onlara tahsis edilmesi gerekecek. Almanya Dış Bağlar Kurulu’nun kıdemli araştırma vazifelisi Shahin Vallee, “Herkesin taleplerini karşılamak giderek zorlaşacak” yorumunu yaptı.
Vallee, bu sefer Doğu Avrupa’nın öne çıkacağını ve Hırvatistan Merkez Bankası Başkanı Boris Vujcic’in Letonyalı ve Estonyalı mevkidaşları Martins Kazaks ve Madis Muller’e karşı “önde giden aday” olarak öne çıktığını düşünüyor. 9 Ocak’ta lider yardımcısı adaylarının belirlenmesi için son tarih belirlenmesi öncesinde Vallee, Vujcic’in “bölgenin çıkarlarını en güzel temsil edebilecek kişi” olduğunu söyledi. Karar 10 gün içinde verilebilir.
