Otomotiv ana sanayi, geçen yılı yüzde 4 artışla 1,42 milyon adet satışla tamamladı. Dalın toplam ihracatı ise euro/dolar paritesindeki yükselişin de ortalarında bulunduğu nedenlerle yüzde 12 artarak 41,5 milyar dolara çıkarak tarihi tepeye ulaştı.
Sektörün yıllık kıymetlendirme toplantısında konuşan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, bu yıl üretim ve ihracatta geçen yıla misal bir performans beklediklerini söyledi. Eroldu, Avrupa Birliği’nin (AB) ay sonunda açıklayacağı üretim menşeine nazaran teşvik verecek olan düzenleme taslağını yakından takip edeceklerini belirtti.
Türkiye’nin ihracatının yaklaşık altıda birini gerçekleştiren otomotiv ana sanayi ile kesim sanayi, ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini AB ve etraf Avrupa pazarlarına yapıyor. Bu nedenle Avrupa pazarının büyüklüğü ve euro/dolar paritesinin seyri bölüm açısından büyük ehemmiyet taşıyor.
Toplantıda Avrupa pazarındaki görünümün, yurt içi üretimin ihracatta belirleyici olduğunu söyleyen Eroldu, geçen yıl Avrupa hafif ticari araç pazarının yüzde 9 daraldığına dikkat çekti. Eroldu, “Bu aslında Avrupa’da iktisadın zayıflayacağı istikametinde bir sinyal ve bunu da takip edeceğiz” dedi.
Eroldu, hafif ticari araç pazarındaki daralmanın Türkiye’de bu yıl Renault ve Hyundai tarafından üretime başlanması öngörülen iki modelle telafi edileceğini söz etti. Eroldu, “Bu daralmayı absorbe edecek yeni yatırımlarımız, markalarımız ve eserlerimiz devreye girecek” dedi.
Araba dış ticaret açığı 2025’in 11 ayında 7,7 milyar dolara yükseldi
Ana endüstrinin geçen yıl yüzde 4 artışla 1,42 milyon adede yükselen üretimi, son dört yıldır misal düzeylerde seyrediyor. Üretim, 2017 yılında 1,7 milyon adetle tarihi tepeye ulaştıktan sonra, ihraç pazarlarında elektrikli araçların hissesinin artması ve en büyük pazar olan Avrupa’nın 2020’deki pandemiden tam olarak toparlanamaması nedeniyle son dört yıldır 1,4 milyon adet civarında gerçekleşiyor.
Ana endüstrinin toplam ihracatı yüzde 4,4 artmasına karşın 1,06 milyon adetle geçen yıla yakın düzeyde kaldı ve 2017’deki 1,33 milyon adedin altında yer aldı. Türkiye’nin ihracatı, esas pazarı olan Avrupa’nın 2020’de pandemide daralmasının akabinde evvelki devirlerdeki 1,3 milyon adet düzeylerine yükselmedi ve son üç yıldır 1 milyon adedin biraz üzerinde seyretti.
Hafif ticari araç ihracatı yaklaşık 435 bin adet ile bölüm tarihinin en yüksek düzeyine ulaştı.
Otomotiv ana endüstrinin 2022 yılına kadar verdiği dış ticaret fazlası, 2023 yılından itibaren artan araba ithalatı nedeniyle neredeyse sıfıra düştü. Otomotiv ana sanayi, 2022 yılında 8 milyar lira dış ticaret fazlası verirken, 2023 yılında süratle yükselen araba ithalatı nedeniyle dış ticaret açığı verdi.
Kesinleşmiş en şimdiki datalara nazaran araba dış ticaret açığı, geçen yıl Ocak-Kasım devrinde 7,7 milyar dolara yükseldi ve ana endüstrinin 0,5 milyar dolar açık vermesine yol açtı.
Eroldu, araba ithalatının ihracattan fazla olmasını bir sorun olarak kıymetlendirerek, “Bu durum, otomotiv endüstrinin direkt sorumluluk alması gereken alanlardan biridir. Türkiye’de otomotiv yatırımlarının artırılması, iç pazara daha fazla Türkiye’de üretilmiş arabanın sunulması büyük kıymet taşımaktadır” dedi.
“Kapasite kullanım oranını artırmamız rekabetçilikte bize takviye olacak”
Geçen yıl yapılan yatırımlarla ana endüstrinin üretim kapasitesinin 2 milyon adetten 2,2 milyon adede yükseldiğini belirten Eroldu, buna bağlı olarak bölüm sıhhati açısından barometre olan kapasite kullanım oranının üç puan düşüşle yüzde 67’ye gerilediğini belirtti.
Eroldu, “Bu düşüş rekabetçilik manasında çok yeterli bir şey değil. Yaptığımız yatırımlarla da bizlerin amacı bu kapasite kullanım oranını daha üste çekmek. Bunu daha üste çekebilirsek bu da aslında rekabetçilik manasında bize olumlu dayanak sağlayacak” dedi.
Kapasite kullanım oranındaki gerilemede, tarım dalındaki seyrin tesiriyle traktör üretiminde kapasite kullanım oranının 26 puan düşerek yüzde 35’e gerilemesi ve ithal kamyon talebindeki artışla kamyon üretiminde oranının 14 puan gerileyerek yüzde 57’ye düşmesi tesirli oldu.
Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa’da araba satışları geçen yıl yüzde 2 artışla 12,1 milyon adede yükselirken, hafif ticari araç satışları yüzde 9 düşüşle 1,4 milyon adede geriledi.
Avrupa Birliği (AB) ve AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri, Türkiye’nin ürettiği taşıtların yaklaşık yüzde 70’ini satın alıyor. Türkiye ise Avrupa’nın toplam taşıt ihracatının yüzde 8’ini alarak kıtanın dördüncü büyük pazarı pozisyonunda bulunuyor.
