Orta Doğu’daki tansiyonun global güç piyasalarında yarattığı dalgalanma, Avrupa genelinde akaryakıt fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.
Avrupa Birliği (AB) Komitesi’nin “Haftalık Petrol Bülteni” bilgilerine nazaran, akaryakıt fiyatlarındaki artış suratı Almanya dışındaki ülkelerde bariz formda ivme kazandı.
Saldırıların birinci günlerinde Almanya’da öbür AB ülkelerine kıyasla daha süratli yükselen fiyatlar, son bir haftada komşu ülkelerdeki artışın hızlanmasıyla dengelenmeye başladı.
Özellikle Danimarka, dizel fiyatlarındaki artış oranında Almanya’yı geride bırakırken, Avusturya’daki artış suratı da Alman piyasasına yakın düzeylere ulaştı. Mevcut tabloda Polonya, Çekya, Lüksemburg ve Belçika, vergi avantajları sayesinde hala Almanya’ya kıyasla daha düşük fiyatlı akaryakıt sunuyor. Lakin bu ülkelerdeki “akaryakıt turizmi” cazibesi kısmen azalmaya başladı.
Orta Doğu’da 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ataklarıyla tırmanan tansiyonun nakliye ve lojistik maliyetleri üzerindeki tesiri, bilhassa dizel fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.
Fiyatlarda Hollanda ve Danimarka zirvede
Avrupa’da akaryakıtın en değerli olduğu ülkeler ortasında Hollanda ve Danimarka birinci sıralarda yer alıyor. Bin litre bazında yapılan hesaplamalara nazaran Hollanda, ortalama 2 bin 262 euro ile en kıymetli akaryakıt fiyatına sahip olurken, dizelde de 2 bin 264 euro ile dorukta bulunuyor. Danimarka ise akaryakıt fiyatında 2 bin 178 euro, dizelde 2 bin 208 euro ile Hollanda’yı takip ediyor. Bölgenin en büyük iktisadı Almanya’da ise akaryakıt fiyatı 2 bin 85 euro, dizel fiyatı 2 bin 146 euro düzeyinde ölçüldü.
Listenin en altında Bulgaristan ve Malta yer alıyor
Vergi yükü ve harç farklılıkları, birtakım ülkelerde fiyatların daha düşük düzeylerde kalmasını sağlıyor. Bulgaristan, 1.331 euro ile AB içindeki en düşük akaryakıt fiyatına sahip ülke pozisyonunu korurken, Malta 1.210 euro ile dizelde en uygun fiyatı sunan ülke olarak öne çıktı. Polonya ve Romanya’da da fiyatlar Avrupa ortalamasının altında kalarak 1.500-1.700 euro bandında seyrediyor.
Kış periyodunun sonuna yaklaşılmasına karşın ısınma hedefli yakıt fiyatlarında da ülkeler ortasında bariz farklar görülüyor. Danimarka’da 2.215 euroya kadar çıkan ısınma yakıtı maliyeti, Malta’da yaklaşık 1.000 euro düzeyinde bulunuyor.
“Avusturya Modeli”
Akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığa karşı Alman hükümet koalisyonu, Federal Meclis’e (Bundestag) yeni bir tedbir paketi sundu. “Avusturya Modeli” olarak isimlendirilen düzenlemeye nazaran, akaryakıt istasyonları fiyatları günde sadece bir defa (saat 12.00’de) artırabilecek, fiyat indirimleri ise günün rastgele bir saatinde yapılabilecek. Bu adımla gün içindeki çok dalgalanmaların sonlandırılması ve tüketiciler için öngörülebilirliğin artırılması amaçlanıyor.
Alman Otomobil Kulübü (ADAC) datalarına nazaran, Orta Doğu’da askeri çatışmaların başladığı şubat sonundan bu yana Almanya’da dizel fiyatı 42 sent, E10 tipi akaryakıt fiyatı ise yaklaşık 27 sent yükseldi.
