TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komitesinde kabul edilen Toprak Muhafaza ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nde şeker pancarına ait kıymetli düzenlemeler yer alıyor.
Teklifle, Şeker Kanunu’nda düzenleme yapılıyor. Buna nazaran, şeker pancarı fiyatları her yıl şeker fabrikası işleten gerçek ve hukukî şahıslar ile üreticiler ve/veya temsilcileri ortasında varılan mutabakata nazaran belirlenecek.
Şeker fabrikaları, üreticilerce teslim edilen şeker pancarındaki fire tespiti ile bedele temel polarizasyon bedelinin belirlenmesi maksadıyla yapılacak numune alma ve tahlil süreçleri sırasında üreticileri temsilen mahalli pancar kooperatifi yahut mahalli ziraat odasından bir gözlemcinin hazır bulunmasına imkan sağlamakla, mahalli pancar kooperatifi yahut mahalli ziraat odası ise talep edilmesi halinde bir gözlemci görevlendirmekle yükümlü olacak.
Teklife nazaran, mukavele yapılmadan şeker pancarı ekilemeyecek. Buna muhalif hareket edenlerin takip ve denetimi Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılacak. Şirketler şeker pancarını Bakanlıkça belirlenen ekim alanlarından üreticilerle mukavele yaparak temin edecekler. Bakanlık gerekli görmesi durumunda şirketlerin ekim alanlarını tekrar belirleyecek.
Şeker üretiminde kullanılan başka ham unsurlar ise şirketler tarafından üreticiler ve/veya piyasadan temin edilecek. Şirketler, kendi ekim alanlarından kâfi ham husus bulamadığı takdirde münavebe temelleri dahilinde kendi ekim alanları dışından da Bakanlığın müsaadesi ve kontrolünde üreticilerle kontrat yaparak pancar temin edebilecek ya da gereksiniminden fazla şeker pancarı üretimi yapabilen şirketlerden Bakanlık tarafından belirlenecek asıllara nazaran şeker pancarı satın alabilecek. Bakanlık, şeker pancarının ekiminden fabrikalara teslimine kadar olan tüm süreci denetleyecek, bu misyonunu yerine getirirken gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden yardım alabilecek.
Şeker satış fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve hukukî şahıslar tarafından serbestçe belirlenecek. Bu hususun uygulanmasına ait metot ve asıllar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Teklifle, mukavele yapılmadan şeker pancarı eken gerçek ve hükmî bireylere, tespitin yapıldığı ekim alanından üretilecek şeker pancarı için, tespitin yapıldığı pazarlama yılında kamu fabrikaları tarafından belirlenen yüzde 16 polar şeker ihtiva eden firesi düşürülmüş A kotası şeker pancarı baz alım fiyatı üzerinden hesaplanacak fiyat kadar Bakanlıkça idari para cezası verilecek.
Şirketlerin kendi ekim alanları dışından, Tarım ve Orman Bakanlığın müsaadesi olmaksızın şeker pancarı temin etmeleri halinde, Bakanlıkça şirketlere cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası ölçüsünün cari pazarlama yılı başındaki A kotası şeker satış fiyatı ülke ortalaması üzerinden hesaplanacak meblağının yüzde 2’si oranında idari para cezası verilecek. Bu karar 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
