Avrupa Birliği (AB) Komitesi, AB’nin “Avrupa Güvenlik Aksiyonu (SAFE)” ortak savunma finansman programı kapsamında ulusal planları onaylanan 16 üye ülkeye birinci ödemelerin Nisan ayında yapılmasının beklendiğini açıkladı.
AB Kurulu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında onay süreci tamamlanan 16 ülkeye ait değerlendirmelerde bulundu.
Regnier, her bir plan kapsamında ilgili üye ülkenin Kurul ile finansman mutabakatı imzalamasının mecburî olduğunu belirterek bu sürecin tamamlanmasının akabinde ödemelerin gerçekleştirileceğini tabir etti.
Söz konusu 16 ülkeye yönelik ödeme sürecinin büyük ihtimalle bu yılın nisan ayında başlayacağını belirten Regnier, fon transferi için kısa bir müddet daha beklenmesi gerektiğini lisana getirdi.
Öte yandan Regnier, şimdi onaylanmayan Çekya, Macaristan ve Fransa’nın savunma planlarının ise başka ayrı değerlendirildiğini söyledi.
Bu üç plan ortasında direkt bir irtibat bulunmadığını belirten Regnier, her belgenin ilgili üye devletle hadise bazında ele alındığını ve sürecin mümkün olan en süratli halde ilerletilmeye çalışıldığını tabir etti.
Fransa’nın planı bedellendiriliyor
Fransa’nın planına ait bir soruya karşılık veren Regnier, bu evrede hiçbir planın reddedilmediğini lakin kimi evraklarda ek bilgilere muhtaçlık duyulduğunu belirtti.
Bazı planlarda talep edilen meblağların Komite tarafından daha evvel onaylanan çerçeveyle tam uyumlu olmadığını söz eden Regnier, bu nedenle teknik seviyede birtakım düzenlemelerin yapılması gerektiğini söyledi.
Regnier, Fransız makamlarıyla yakın işbirliği içerisinde çalıştıklarını belirterek gerekli ek bilgilerin sağlanmasının akabinde planın kıymetlendirme sürecinin ilerleyeceğini kaydetti.
SAFE nasıl işliyor?
AB’nin Rusya’dan algıladığı tehdit, Ukrayna’da devam eden savaş ve ABD’deki Donald Trump idaresinin baskıları sonucunda belirlenen “savunmada 2030 hedefleri” kapsamında oluşturulan SAFE sistemi 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi.
Bu çerçevede AB ülkeleri, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dahil Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar euroya kadar kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabilecek. Bu ülkeler birebir vakitte birbirlerinin savunma sanayi eserlerinden ortak satın alım gerçekleştirebilecek.
Türkiye üzere AB’ye aday ülkeler ile Kanada üzere AB ile mutabakat imzalayan ülkeler de ortak tedarik süreçlerine katılabilecek. Fakat üretilecek bir savunma eserinin bileşenlerinin toplam bedelinin yüzde 65’inin “Avrupa içinden” yani AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda’dan gelmesi gerekecek.
AB, 9 Eylül’de müracaat yapan 19 üye ülke ortasında 150 milyar euroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek hissesi 43 milyar 734 milyon euro ile Polonya alırken, Fransa’ya 16 milyar 217 milyon euro, İtalya’ya ise 14 milyar 900 milyon euro hisse ayrılmıştı.
Söz konusu ülkeler ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 prestijiyle AB Komitesi’ne sunmuştu.
