Almanya Başbakanı Friedrich Merz liderliğindeki Berlin idaresi, transatlantik münasebetlerde yeni bir periyoda hazırlanıyor.
Bloomberg’in haberine nazaran yetkililer, globalleşme periyodunda oluşan bağımlılıkların yalnızca Avrupa lehine olmadığını, ABD’nin de pek çok kritik alanda Avrupa’ya muhtaç olduğunu vurgulayarak, bu bağımlılıkları birer kaldıraç olarak kullanmanın yollarını arıyor.
Berlin’in tespit ettiği ABD’nin zayıf noktaları
Alman yetkililerin yürüttüğü çalışmada, ABD iktisadının Avrupa’ya olan bağımlılığı dört ana başlıkta toplanıyor:
1) Dijital Pazar ve Teknoloji Devleri: 450 milyonluk yüksek alım gücüne sahip AB pazarı, Avrupa’nın en büyük silahı olarak görülüyor. Bilhassa Beyaz Saray ile yakın bağları olan Alphabet (Google), Amazon ve Meta üzere teknoloji devlerine yönelik yeni vergiler, ağır cezalar yahut operasyonel kısıtlamalar; Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ve Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında masada tutuluyor.
2) Yapay Zeka ve Bilgi Merkezleri: ABD’nin global liderliğini sürdürdüğü yapay zeka ihtilali, paradoksal bir formda Avrupa sanayisine bağımlı. OpenAI, Microsoft ve Elon Musk’ın teşebbüslerinin bilgi merkezi kurulumlarında, Siemens üzere Avrupalı devlerin ürettiği özel endüstriyel bileşenlere muhtaçlık duyduğu belirtiliyor.
3) Çip ve Litografi: Global çip üretiminin “olmazsa olmazı” pozisyonundaki Hollandalı ASML ile onun Alman tedarikçileri Zeiss ve Trumpf, en ileri teknoloji litografi makinelerini üreten tek adresler. Berlin, bu makinelerin yahut üretimde kullanılan kritik kimyasalların ihracat denetimini bir koz olarak kıymetlendiriyor.
4) İlaç ve Sıhhat Dalı: ABD’de satılan markalı ilaçların faal hususlarının yaklaşık yarısı ve Amerikalıların her gün kullandığı insülinin yüzde 90’ı Avrupalı şirketler tarafından tedarik ediliyor. Bu durum, ABD’li seçmenler için hassas bir husus olan “ilaç fiyatları” üzerinden bir baskı imkanı yaratıyor.
“Merz Doktrini”: Bağımlılık karşılıklıdır
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, geçtiğimiz hafta Bundestag’da yaptığı konuşmada Avrupa’nın özgüvenli bir duruş sergilemesi gerektiğini söz etti. Merz, “Çıkarlarımızı ve birebir vakitte onları savunma araçlarımızı belirliyoruz. Globalleşme devrinde ortaya çıkan bağımlılıkların yalnızca bizim tarafımızda olmadığını öğrenmemiz gerekiyor” tabirlerini kullandı.
Riskler ve “masa dışındaki” seçenekler
Bloomberg’in haberinde, Avrupa’nın elindeki en sert araçların her vakit kullanılabilir olmadığına da dikkat çekiliyor.
Avrupalı yatırımcıların elinde bulunan 10,4 trilyon dolarlık ABD pay senedi ve 6 trilyon dolarlık ABD tahvili, teoride devasa bir satış baskısı yaratabilecek olsa da; doların ve ABD piyasalarının global hakimiyeti nedeniyle bu tıp bir atılımın Avrupa iktisadına “ikincil hasar” verme riski yüksek görülüyor.
Benzer biçimde, Ramstein üzere ABD askeri üslerinin geleceği, Ukrayna savaşı devam ederken Avrupa’nın kendi güvenliği için vazgeçilmez bir öge olmaya devam ediyor.
