ABD ile İsrail’in başlangıç konumlarının birbirinden uzaklaştığına dair değerlendirmelerin arttığını lisana getiren Fidan, “Savaş varken müzakere edilmesi seçeneği pek muhtemel görünmüyor. Ancak kısa periyodik ateşkes ilan edip bu mühlet zarfında müzakereye başlayıp ‘müzakereden sonuç alamazsam tekrar savaşa başlarım’ denilmesi ihtimalini de göz önünde bulundurmalıyız. İsrail, savaş mümkün olduğunca uzasın, İran’a daha fazla ziyan verelim üzere bir siyaset da izleyebilir. Bu yaklaşım karşısında ABD’nin alacağı tavır kıymet kazanacak. İsrail kendileri için kıymetli olan askeri ve sanayi gayelerini ortadan kaldırmadan durdurmayacağı izlenimini veriyor. Suikastlar devam ediyor. Bu savaşı İsrail başlattı. Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil. Sorun İsrail’in barış istememesi. Bu gerçeği her yerde, her fırsatta vurguluyoruz” halinde konuştu.
“Savaşın akabinde Türkiye’ye olan inancın arttığını görüyoruz”
Bakan Fidan, savaşın ardından Körfez ülkelerinde kıymetli değişimlerin yaşanabileceğini belirterek, savunma sanayii alanında yeni arayışların gündeme gelebileceğini söyledi. Körfez ülkelerinin İran’dan beklentilerini ortaya koyabileceğini ve belli koşullar karşılığında ekonomik iş birliğine yönelebileceğini söz eden Fidan, “İran da Körfez’deki ABD üsleri konusunda kimi taleplerle ortaya çıkabilir. Şu da kıymetli bir nokta: Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve LNG Çin’e AB ülkelerine, Güney Kore, Japonya, Hindistan’a gidiyor. Bu ülkelerin beklentileri neler olacak? Bu savaşın akabinde Türkiye’ye olan itimadın arttığını görüyoruz. Başından beri ikircikli bir hal takınmadık. Yapılan yanlışları tüm taraflara açıkça söylediğimizi herkes görüyor. İran’a yapılanın da Körfez ülkelerine yapılanın da yanlış olduğunu en güçlü ve net biçimde gündeme getiriyoruz” dedi.
“Körfez ülkeleri, ‘Biz bu savaşın modülü değiliz’ diyorlar”
İran tarafından Körfez ülkelerinin ağır atak altında bulunduğun dikkati çeken Bakan Fidan, şöyle devam etti:
“Körfez ülkeleri bu savaşta İran’ın kendilerini neden amaç aldığını sorguluyorlar, ‘Bizim bu savaşın çıkışıyla bir ilgimiz yok, o diğer bir konu’ diyorlar. Bize yapılan taarruz haksız bir taarruz ve bu hücuma karşı yanıt vermemiz gerekiyor diyorlar. Körfez ülkeleri hava alanlarını ve ülkelerindeki üsleri İran’a karşı kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. ‘Biz bu savaşın modülü değiliz’ diyorlar. Ayrıyeten İran’ın askeri üsler dışında sivil altyapıya da ekonomik maksatlara de akın yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar.”
“Başından beri yaptığımız bütün tahlillerin gerçek çıkması bizi üzüyor”
Mevcut durumun devam etmesi halinde Körfez ülkelerinin karşı tedbir almak zorunda kalabileceklerini lisana getirdiğini aktaran Fidan, “Toplantıda biraz da bu bahisteki son ikazlarını yaptılar. Son ağır hücumlar da bunu tetikledi. Risk arttı. Bu durumun tüm bölgeyi içine çekecek uzun vadeli bir savaşa gerçek gitmesini biz hiçbir formda dilek etmiyoruz. Savaşın bir an evvel sona ermesi için dün Riyad’da yapılan toplantı üzere başta bölgesel teşebbüsler olmak üzere tüm diplomatik yerleri kullanmaya devam edeceğiz. Maalesef başından beri yaptığımız bütün tahlillerin yanlışsız çıkması bizi üzüyor. Bir taraftan da geleceğe yönelik daha sağlıklı atmak için Türkiye’nin sesine ve görüşüne ne kadar muhtaçlık duyulduğunu görüyoruz” sözlerini kullandı.
Bakan Fidan, Riyad’da düzenlenen toplantının İran’ın bölge ülkelerine yönelik akınlarının ele alınması gayesiyle gerçekleştirildiğini kaydetti. Fidan, “Savaştan direkt yahut dolaylı olarak etkilenen bütün bölge ülkeleri masa etrafındaydı. Ortak bir akıl araması maksatlıydı. Herkes durumun aciliyetini ortaya koydu. Tek gündem unsurlu bir toplantıydı. Ortak açıklama da bunu yansıtıyor. Biz ilkesel tavrımızı sürdürüyoruz. Hem İsrail’in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem de İran’ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik hareketlerine karşı çıkıyoruz” diye konuştu.
Türkiye’nin hem İsrail’in saldırganlığına hem de İran’ın savaşı yayma eforlarına karşı olduğunu vurgulayan Fidan, toplantıda İsrail’in savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü de gündeme getirdiklerini söyledi.
Arabuluculuk ve Türkiye’nin rolü
Bakan Fidan, Türkiye’nin istikrar odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirterek, taraflar ortasında kazanım ve üstünlük arayışının öne çıkmasının tahlili zorlaştırdığını tabir etti. Türkiye’nin hem hakikat teşhisler hem de yapan teklifler sunduğunu lisana getiren Fidan, güçlü ve istikrarlı bir siyaset izlemeye devam edeceklerini kaydetti.
“AB ile alakalarda muhakkak bir istikrarı koruyoruz, daha uyguna de gidebilir”
Avrupa Birliği üyeliğinin Türkiye için stratejik amaç olmaya devam ettiğini vurgulayan Bakan Fidan, Avrupa tarafında da bu süreci ilerletecek siyasi iradenin ortaya çıkması gerektiğini söyledi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi mevzularında görüşmelerin sürdüğünü belirten Fidan, şu sözlere yerdi:
“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi sıkıntıları kıymetli. Bunlarla ilgili görüşmeye devam ediyoruz. Münasebetlerde muhakkak bir istikrarı koruyoruz, berbata gitmiyor, daha uyguna de gidebilir. Yasadışı göç, terörle çaba üzere bize muhtaçlık duydukları çeşitli alanlar var. Gerek vatandaşlarının İran’dan, Orta Doğu’dan vesaire tahliye olması üzere bahislerde da daima kapımızı çalıyorlar. Bu mevzularda da gerekli dayanağı veriyoruz. Aslında askeri imkanlarımız da ortada. Vize serbestisi konusunda geriye kalan altı husus üzerinde de ilgili kurumların çalışmaları sürüyor.”
