İran savaşı ve buna bağlı olarak yükselen ham petrol fiyatları, tarımda bir kritik maliyet kalemini daha üst taşımaya başladı.
Asya’da kimyasal pestisit fiyatları son haftalarda yükselişe geçerken, üretici şirketlerin daha yüksek fiyat beklentisiyle yeni siparişlerde frene basması, piyasada kısa vadeli arz sıkışıklığını da derinleştiriyor.
Piyasadaki gelişmeleri tahlil eden Bloomberg’in haberine nazaran, kimi tarım kimyasallarının fiyatı son haftalarda yüzde 10 ila 12 yükseldi. Hindistan’da 1 Nisan’dan itibaren yeni artışların da gündemde olduğu belirtiliyor.
Çin’de de emsal bir hareket dikkat çekiyor. Ülkede yaygın kullanılan yabancı ot ilacı glifosatın fiyatı bu ay yüzde 14 yükseldi. Çin, bu eserde dünyanın kıymetli ihracatçıları ortasında yer aldığı için buradaki fiyat hareketi sırf iç piyasayı değil, daha geniş bölgesel dengeyi de etkileyebilecek nitelik taşıyor.
Tarım kimyasallarındaki bu yükseliş, savaşın çiftçi üzerindeki maliyet baskısını daha da artırıyor. Zira birçok ülkede gübre fiyatları da tıpkı devirde yükselirken, Avustralya üzere yerlerde yakıt arzı da daha kırılgan hale gelmiş durumda. Böylelikle çiftçi birebir anda birden fazla girdide maliyet şokuyla karşı karşıya kalıyor.
Nitekim Avustralya hükümeti de pazartesi günü, savaş kaynaklı aksamaların akabinde besin güvenliği ve ziraî tedarik zincirlerini gözden geçirme kararı aldı. İnceleme kapsamında bitki müdafaa eserleri ve gübre üzere kritik girdiler de yer alıyor. Bu adım, sorunun artık sadece ticari değil, tıpkı vakitte stratejik bir tarım ve besin arz güvenliği sıkıntısı olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
Piyasalardaki belirsizliğin sürdüğünü belirten Rabobank Şanghay Kıdemli Tahıllar, Yağlı Tohumlar ve Ziraî Girdiler Analisti Lief Chiang, petrokimya ve temel kimyasal fiyatlarındaki oynaklığın devam ettiği bir ortamda birçok pestisit şirketinin süreksiz olarak fiyat vermeyi durdurduğunu söylüyor.
Petrol, yaygın kullanılan tarım kimyasallarının üretiminde uygun maliyetli ve kritik bir hammadde olduğu için, güç piyasasındaki her sert hareket pestisit fiyatlarına da süratli biçimde yansıyor. Girdi maliyetlerinin daha da yükselmesi halinde birtakım üreticilerin ilaç kullanımını azaltmak zorunda kalabileceği belirtiliyor. Bu ise sırf çiftçinin gelirini değil, randımanı, toplam ziraî üretimi ve nihayetinde besin fiyatlarını da etkileyebilecek bir risk manasına geliyor.
