İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Siyaset Kurulu Sözcüsü İbrahim Rızai, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT) İran’ı nükleer güçlerin hücumlarına karşı korumadığını belirterek, bu mutabakata üyeliğin sürdürülmesinin mana taşımadığını söz etti.
Rızai, toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, NPT’nin İran’a rastgele bir yarar sağlamadığını savundu. Rızai, “İran’ın NPT’ye üyeliğine devam etmesinin bir manası yok.” dedi.
Uluslararası mutabakatların ihlal edildiğini ve İran’ın nükleer tesislerine tekraren atak düzenlendiğini vurgulayan Rızai, “NPT’den çekilirsek muhtemelen Batı’nın muhalefeti ile karşılaşacağız” sözünü kullandı.
Rızai, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Lideri Rafael Mariano Grossi’nin İran’a yönelik hücumlara ait açıklamasını “kışkırtıcı ve tehlikeli” olarak nitelendirerek, ülkesinin atom bombası üretme niyeti olmadığını belirtti.
Grossi ise “Nükleer savaş olmadığı ve akıl almaz bir halde yıkıma yol açmadığı sürece hiçbir savaş İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldıramaz. Umarız bu türlü bir durum olmaz.” sözlerini kullanmıştı.
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması
Halihazırda 191 ülkenin taraf olduğu antlaşma, 5 Mart 1970’te yürürlüğe girdi. Üç temel prensip üzerine kurulu olan NPT’nin ana amaçları “nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, nükleer gücün barışçıl emellerle kullanımı ve nükleer silahsızlanma” olarak biliniyor.
Soğuk Savaş periyodunda sürat kazanan nükleer silahlanma yarışını sınırlamak hedefiyle hayata geçirilen mutabakatın 9. hususu kapsamında, 1967’den evvel nükleer silaha sahip olan ülkelere ayrıcalıklı statü tanındı.
Bu çerçevede, nükleer silaha sahip oldukları bilinen Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri, öteki ülkelerin nükleer silah edinmesine yardımcı olmayacaklarını ve nükleer silahsızlanma gayesi doğrultusunda hareket edeceklerini taahhüt etti. Nükleer silaha sahip olmayan başka 186 ülke ise bu silahları edinmemeyi kabul etti.
Buna rağmen, son periyotta artan nükleer silahlanma eğilimi karşısında NPT’nin bu süreci sınırlamakta zorlandığı söz ediliyor.
