NATO önderleri, tepe için Hollanda’nın Lahey kentinde bir ortaya geldi. Rusya’nın git gide daha saldırganlaştığı bu yıllarda, 2035’e kadar savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma konusunda karara varıldı. Yeni plan kapsamında ülkeler, GSYİH’lerinin yüzde 3,5’ini silahlı kuvvetlere ve askeri birliklere, yüzde 1,5’ini ise savunma altyapılarına ayıracak. İttifakın bu maksada ulaşması için yıllık minimum harcamalarını bugünkü GSYİH üzerinden yaklaşık 1,2 trilyon dolar artırmaları gerekiyor.
NATO’yu ABD sırtlıyor
NATO bilgilerine nazaran 2024’te NATO üyelerinin toplam savunma harcamaları 1,4 trilyon dolar düzeyinde. bu fiyatın yüzde 66,6’sını tek başına ABD karşılıyor. 2035 yılında tüm üyeler gayesi tutturusa toplam savunma harcamaları bugünkü ulusal gelir üzerinden 2,6 trilyon dolara çıkacak. 1,4 trilyon dolar ile aslan hissesi ABD’nin olmaya devam edecek.
Rusya’dan uzaklaştıkça harcama azalıyor
Üye ülkelerin savunma harcamalarının GSYİH’ye oranının ortalaması yüzde 2,20. En düşük oranlar yüzde 1,30 ile Belçika ve yüzde 1,28 ile İspanya için görüldü. Yüksek oranlara sahip ülkeler de yüzde 4,12 ile Polonya, yüzde 3,37 ile ABD ve yüzde 3,43 ile Estonya halinde sıralanıyor. En yüksek ek harcama muhtaçlığı ise 468 milyar dolar ile ABD’nin.
İttifakta İspanya çatlağı
Mevcut savunma bütçesine nazaran yüzdelik olarak harcamasını en fazla artırması gereken ülke yüzde 290 ile İspanya. Fakat, İspanya taahüdü “mantıksız” olarak nitelendirmişti. Başbakan Pedro Sánchez, bir mektup ile makul bir harcama amacına bağlı kalmayacaklarını belirtti. Bu nedenle, dorukta yapılan görüşmelerden sonra, İspanya’ya yüzde 5 amacına bağlanmama esnekliği tanındı. Bu durumda, İspanya için yüzde 5’lik amaç geçerli olmayacak.
Türkiye harcamalarını iki kattan fazla artıracak
NATO’nun varsayımı bilgilerine nazaran 2024’te Türkiye’nin savunma harcamalarının ulusal gelire oranı yüzde 2,1 düzeyinde. NATO’nun yüzde 5’lik gayesine ulaşmak için harcamaların bugünkü bedeller üzerinden yaklaşık 32 milyar dolar artırılması gerekiyor. Türkiye için bu kararın uzun vadeli tesiri izlenecek.
