Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), lisanssız elektrik üretiminde yaptığı düzenlemeyle aylık uygulama yerine saatlik mahsuplaşmayı temel aldı.
EPDK’nin, “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği”, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Buna nazaran, lisanssız elektrik üretiminde mahsuplaşma sistemi değiştirilerek saatlik baz temel alındı. Buna nazaran, evvelki uygulamada üretim ve tüketim daha geniş vakit dilimlerinde (aylık) dengelenebilirken yeni düzenlemeyle üretim ve tüketim her saat için başka ayrı hesaplanacak.
EPDK tarafından yapılan düzenlemeyle lisanssız elektrik üretiminde muhtaçlık fazlası güce ait sonlar da tekrar belirlendi.
2019 prestijiyle ilişki muahedesi alan lisanssız üretim tesisleri için yıllık üretim hududu getirildi. Buna nazaran, bir tesisin şebekeye verebileceği toplam güç ölçüsü, bağlantılı tüketim tesisinin yıllık tüketiminin en fazla iki katı ile sonlandırıldı.
Bu sonun üzerindeki üretim için rastgele bir ödeme yapılmayacak, kelam konusu güç Yenilenebilir Güç Kaynaklarını Destekleme Sistemi (YEKDEM) kapsamında bedelsiz katkı olarak pahalandırılacak. Bu uygulama mesken aboneleri için geçerli olmayıp, sanayi, ticari işletmeler ve ziraî sulama üzere tüketim tesislerini kapsıyor.
Yeni yönetmelikle lisanssız üretim tesislerine entegre depolama ünitelerinin kurulmasına imkan tanındı. Buna nazaran üretim tesisiyle birlikte, tesisin elektriksel kurulu gücüne kadar depolama ünitesi kurulabilecek.
Ancak depolama tesislerinden şebekeye verilen güce ait kıymetli bir kısıtlama getirildi. Buna nazaran depolama ünitesinden verilen ve mahsuplaşma sonrası gereksinim fazlası olarak sisteme aktarılan güç için rastgele bir ödeme yapılmayacak, bu güç YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak pahalandırılacak.
Depodan verilen ölçünün başka olarak tespit edilememesi halinde ise gereksinim fazlası gücün tamamı için ödeme yapılmaması temel olacak.
– Kaçak ve adapsız kurulumlara ağır yaptırım
Yönetmeliğe nazaran, lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesislerinde kaçak elektrik kullanımının tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden 6 fatura periyoduna ait üretilen gücün muhakkak bir kısmı için üreticiye ödeme yapılmayacak.
Bu kapsamda kelam konusu güç, misyonlu tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilerek YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak pahalandırılacak.
Düzenlemeye nazaran, ödeme yapılmayacak güç ölçüsü kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin kontrat gücünün, üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüm tüketim tesislerinin toplam mukavele gücüne oranı dikkate alınarak belirlenecek. Bu yaptırım, kaçak kullanımın tespit edildiği periyottan itibaren toplam 6 fatura devri boyunca uygulanacak.
Öte yandan, ilişki mutabakatına davet mektubu yahut temas muahedesi bulunmadan kurulan üretim tesisleri, rastgele bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılacak.
Bu kapsamda, üretim tesisine ilişkin tüm ekipmanların tespitin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına çıkarılması mecburî olacak. Bu fiili gerçekleştiren gerçek yahut hükmî bireyler, 3 yıl mühletle bu Yönetmelik kapsamında müracaat yapamayacak.
Ayrıca, ilişki mutabakatına davet mektubu bildiri edilmiş yahut irtibat muahedesi imzalanmış olmasına karşın kabul süreçleri yapılmadan işletmeye alınan tesisler de şebekeden ayrılacak.
Bu kapsamda kurulan tesisler için ilgili şebeke işletmecisi tarafından yönetmelikte belirtilen hesaplama usulü doğrultusunda bedel tahakkuk ettirilecek ve tersliğin devam etmesi halinde, yapılan incelemeler sonucunda belirlenen fiyat her 60 günde bir iki katı olarak uygulanacak.
– Sanayi bölgeleri de kapsama dahil edildi
Yönetmelikte yapılan değişiklikle, sanayi bölgeleri de lisanssız elektrik üretimi kapsamına alındı. Buna nazaran “ilgili şebeke işletmecisi” tarifi, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin yanı sıra OSB dağıtım lisansı yahut sanayi bölgeleri dağıtım lisansı sahibi hukuksal bireyleri de kapsayacak halde güncellendi.
Ayrıca çeşitli maddelerde yapılan düzenlemelerle, daha evvel sırf organize sanayi bölgelerine (OSB) yönelik olan kararlar genişletilerek sanayi bölgelerini de kapsayacak formda tekrar düzenlendi. Bu kapsamda, lisanssız üretim faaliyetlerine ait müracaat, ilişki ve işletme süreçlerinde sanayi bölgeleri de ilgili mevzuat çerçevesinde yer alacak.
Öte yandan, Yönetmelikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinde kullanılacak ana ekipmanlara ait yaş hududu getirildi. Buna nazaran üretim tesisi ve depolama ünitelerinde kullanılan türbin, jeneratör, panel, invertör, motor ve batarya üzere ana ekipmanların son 5 yıl içerisinde üretilmiş olması mecburî olacak.
Düzenlemede, kelam konusu 5 yıl kaidesinin birtakım tesisler için uygulanmayacağı da belirtildi. Buna nazaran, yönetmelikte belirtilen istisnai kapsamda yer alan belli üretim tesisleri için ekipman yaşı koşulu aranmayacak.
Yönetmeliğin büyük kısmı yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, mahsuplaşma ve data idaresine ait kimi kararlar 1 Mayıs tarihinde uygulanmaya başlayacak.
